نگرشی بر اهمیت ورزش و نقش نظارت بهداشت در امور ورزشی فردی وجمعی

قطعا نقش موثر ورزش بر بهداشت وسلامت جسم وجان بر هیچکس پوشیده نیست اما بایست بر تجارب ودانسته های قبلی معیار ها وملاک ها ایمنی بیشتر جهت کنترل ونظارت بر امور ورزشی داشته  باشیم که انچه سلامت جسم وجان مردم  را در هزاره سوم میلادی را به خطر افکنده دوری از ورزش و زندگی ماشینی که حاصلش بر همگان روشن است اما ایا اساسا هر نوع ورزش ویا هر شیوه ورزش برای هر سن وسالی ویا هر نوع پوشاک ویا سالن های ورزشی برای جامعه بشری مناسب است  در حال حاضر همه نوع کفش ورزشی با انواع واقسام  رنگ ها و قالب ها ومارک های معروف تجاری به سهولت یافت میشود ایا بهداشت سلامت  پا   در این موارد به چه موضوع و عواملی  بستگی دارد البته بایست با پیشرفت رشته های تحصیلی دانشگاههای نیز با ایجاد رشته های جدید  طراحی کفش های مختلف بخصوص کفش های ورزشی در کشور مان توجه بیشتری گرددچون به اندازه جمعیت کشور نیازمند کفش هستیم و خیلی ها با این کفش نیز به پیاده روی می پردازند که ممکن است نه تنها مناسب نباشد بلکه مضر نیز باشد  

واما  بحث دیگری که بایست مطرح نمود نقش شنا در سلامت جسم وجان است آیا تمام استخرهای پوشیده وسرباز  قابلیت استفاده مناسب دارد ایا  ازنظر جلوگیری از انتقال بیماریهای مسری و واگیری و بیمارهای پوستی و نکات ایمنی در استفاده از سالن های عمومی اساسا همگی رعایت میشود و اینکه برای ورزش نمودن چه لباسی می تواند مناسب باشد و یا چه مکانهای با چه معیار هایی برای امر ورزش وتامین سلامت جسم و جان  لازم است رعایت شود  این روز ها در تمام کارخانجات صنعتی وبهداشت کار وبهداشت محیط نکات ضروری بایست رعایت گردد که قطعا برای امر ورزش نیز بهداشت وسایل و محیط ورزش بایست بازنگری وبازسازی شود 

در گذشته مردم ساعتها در باغات و روستاها تحرک وفعالیت بدنی  داشتند و این تحرک ویا پیاده روی نقش موثری در سلامت جسم وجان داشته اما با توسعه شهر ها و شهر نشینی آرام ارام خانه های بزرگ به آپارتمان های کوچک  وکوچکتر مبدل شده که دیگر در فضای کوچک و محدود جای برای امر ورزش نیست  شایان ذکر است اخیر در کشور ژاپن اتاقک های دوسه متری  که فقط برای خوابیدن طراحی شده که شخص در حالت استراحت قادر باشد با اینترنت ویا تلفن وتلویزیون و رادیو استفاده نماید خب طبیعی است که این روش ومنش جایی برای ورزش وسلامت جسم وجان نیست لذا بایست امر ورزش بصورت گروهی و در مکانهای عمومی ویا صنعتی انجام گیرد که ان نیز نیازمند پیش فاکتورهای فراوان است تا سلامت جسم وجان را تامین کند در گذشته مردم کمتر به پارک ها وبستانها اطراف خانه وکاشانه خود میرفتند واگر هم می رفتند برای بازیس بچه ها خردسال خود که از وسایل خاص انان استفاده کنند ویا برای استراحت وتفریح به پارک های محلی می رفتند اما امروز وقتی به پارک ها وبستانهامشاهده می کنیم خیل عظیم مردم  در سنین مختلف اعم از  زن ومرد در سنین مختلف مشغول پیاده تند یا اهسته بصورت فردی یا گروهی هستیم  وبرخی نیز با وسایل طراحی شده در پارک ها وبستانها به  امر ورزش پرداختند که البته بایست حتی پیاده روی در پارک وبستان ها نیازمند آموزش است که در هر سطح وساعتی ورزش مناسب بدن نیست یکی از موار دیگر که می بایست کنترل ونظارت شود این است که در سالن های ورزشی یک پزشک حضور داشته باشد چون برخی وسایل ورزشی نیازمند نظارت جدی است و هر فردی در هر رده سن وسالی نمی تواند از این وسایل ورزشی استفاده کند چون مانند تردمیل ودوچرخه های ثابت و سونا خشک ویا سایر وسایل سنگین ورزشی که می تواند سلامت افراد را بصورت جدی به خطر اندازد ویا اینکه دوچر خه های ثابت حداکثر با چه سرعتی ورزش کنند و ضربان قلب  در چه معیار مناسب است

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

لباس ورزشي:

هر ورزشي با توجه به ويژگي هاي خود لباس مخصوص دارد همچنين شرايط محيطي كه در آن فعاليت صورت مي گيرد مي تواند در انتخاب نوع لباس مؤثر باشد.

 

خصوصيات لباس ورزشي:

 

لباس ورزشي تقريبا بايد گشاد، كم وزن و راحت باشد و متناسب با شرايط آب و هوايي منطقه انتخاب شود. بهتر است فرد در حين انجام فعاليت هاي بدني و ورزشي لباس كمتري بپوشد زيرا تمرين هاي بدني تا حدي او را گرم مي كند. رنگ لباس علاوه بر خلق زيبايي از لحاظ رواني نيز تاُثير خاصي دارد.

 

فرد بايد متناسب با درجه حرارت محيط لباس مناسب بپوشد براي مثال:

 

  1. در درجه حرارت 16 تا 27 درجه سانتي گراد (در حين انجام فعاليت هاي بدني) پيراهن نازك و شورت ورزشي مناسب است. 
  2. در درجه حرارت 6 تا 16 درجه سانتي گراد پيراهن ورزشي آستين دار با شلوار ورزشي مناسب است.
  3. در درجه حرارت زير 6 درجه سانتي گراد پويشيدن لباس گرم بهتر است.

 نكته ها:

 

  • استفاده از كلاه و دستكش در دماي زير 11 درجه سانتي گراد نيز توصيه مي شود. 
  • پوشيدن پيراهن نايلوني يا استفاده از لباس ورزشي تهيه شده از الياف مصنوعي به هيچ عنوان توصيه نمي شود.
  •  پاكيزگي لباس به تندرستي فرد كمك مي كند و از ضروريات بهداشت فردي محسوب مي شود اما گاه، ورزشكاران به موضوع بهداشت پوشاك خود بي توجهي مي كنند و شرايط را براي ايجاد بيماري ها فراهم مي سازند. بهتر است لباس ورزشي رنگي روشن داشته باشد.

كفش ورزشي:

 

كفش هاي ورزشي بايد راحت و با دوام باشند و به خوبي از پا محافظت كنندو با انجام فعاليت ورزشي عملكرد لازم را داشته باشند. در هر ورزشي انجام حركات ويژه اي مد نظر است بنابراين كفش بايد در مقابل فشارهاي وارده، از پا محافظت كند و در انجام مناسب حركات، ورزشكار را ياري كند.

كفش نا مناسب با ايجاد فشار به پا مي تواند باعث تغيير شكل پا و همچنين ايجاد پينه و تاول شود علاوه بر اين كفش نامناسب باعث ايجاد اختلالات مكانيكي مي شود كه در تعادل كلي بدن اثر مي گذارد و حتي ممكن است به وضعيت نامناسب عضلات و مفاصل منتهي مي شوند.

 

 

 

انتخاب كفش:

 

به طور كلي كفش مناسب براي ورزش بايد سه خصوصيت مهم داشته باشد:

 

  1. از پا محافظت كند. 
  2. پا در آن راحت باشد.
  3. هنگام حركت نقل و انتقال فشارها و نيروهاي وارد به پا را، تعديل كند.

 كفش راحت ورزشي بايد:

 

  1. جفت و جزم پا باشد.
  2. وزن مناسب داشته باشد.
  3. نرم و انعطاف پذير باشد.
  4. آب و رطوبت در آن نفوظ نكند.
  5. هوا بتواند در آن جريان پيدا كند و قابليت تبادل دما را داشته باشد.

نكته ها:

 

  • درست اندازه كردن كفش ها به دليل اختلاف اندازه و شكل بين پاي چپ و راست كار بسيار مشكلي است بنابراين دقت در اين امر بسيار مهم است. براي اين منظور تمام شرايط را بايد به دقت مد نظر گرفت مانند نوع جوراب يا حركات خاص ورزشي (پريدن، دويدن) 
  •  توصيه مي شود اندازه كردن كفش در پايان روز انجام شود زيرا اندازه پا در غروب بزرگتر از صبح است.
  •  كفش بايد كاملا راحت باشد و به اندازه اي بزرگ باشد تا تمام انگشت ها بتواند در آن صاف قرار گيرند و به راحتي حركت كنند.
  •  كفش بايد در طول خود خم شود. اين خم شدن بايد منطبق بر محل خم شدن كف پا باشد. اگر محل خم شدن كفش جلوتر يا عقب تر از محل خم شدن پا باشد به پوست و ساختمان پا فشار وارد مي شود.
  •  كفش سفت و غير قابل انعطاف فشار زيادي به تاندون هاي پا وارد مي كند.
  • هنگام ورزش حتي تمرينات سبك، پوشيدن كفش ورزشي الزامي است.

گاه ديده شده افراد همان كفشي را كه براي راه رفتن عادي به پا مي كنند هنگام ورزش و كوهنوردي نيز استفاده مي كنند اما بايد اين نكته را در نظر گرفت كه دامنه حركتي مچ پا، مفاصل و وضعيت حركات انگشت ها براي انجام حركات در شرايط مختلف متفاوت است بنابر اين استفاده از كفش هاي مخصوص براي كارهاي متفاوت ضروري است.

 

منبع:

- بهداشت و ورزش.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

شنا یکی از ورزش‌ها و سرگرمی های بسیار مناسب و لذت‌بخش برای کلیه‌ی افراد در سنین مختلف، به ویژه در فصل گرما محسوب می‌شود.

این تفریح سالم نه تنها در هوای گرم تابستان، بلکه در روزهای سرد زمستان نیز طرفداران زیادی دارد. آن چه در همه‌ی استخرها باید مورد توجه قرار گیرد، مسائل بهداشتی به ویژه پاکیزگی آب و تجهیزاتی است که باید به طور کامل تحت نظارت و کنترل قرار گیرند.

آب استخرهایی که مورد استفاده‌ی شناگران واقع می‌شود، در اثر اضافه شدن موادی از بدن شناگران به آن مانند مو، چربی، میکروب‌های دستگاه تنفس و گوارش و سایر باکتری‌های مضر و مواد زائد موجود در روی پوست، آلوده می‌شود و چون میزان این آلودگی بر اثر شنا و استفاده‌ی افراد مختلف از استخرها، به طور مرتب رو به افزایش است، محل بسیار مناسبی برای آلوده شدن عده‌ی زیادی از مردمی است که از آب استخرها استفاده می‌کنند؛ لذا به منظور جلوگیری از بیماری باید به معیارهای بهداشتی که برای استخرهای شنا تدوین شده است توجه کرد. این معیارها برحسب درجه‌ی اهمیت، شامل این موارد هستند: صافی و شفافیت آب استخر، درجه‌ی حرارت، مقدار کلر آزاد و باقی مانده و میزان موجودات ذره‌بینی. در تمام مدتی که از استخر استفاده می‌شود، باید توجه داشت که آب آن صاف، زلال و شفاف باشد.

عفونت هایی که از طریق آب آلوده ی موجود در استخر می تواند فرد را مبتلا کند، شامل : بیماری‌های دستگاه گوارش، گوش و حلق و بینی، چشم، پوستی و انگلی است.

امروزه برای تصفیه و شفاف کردن آب، از تجهیزات جدید صافی و فیلترهای شنی استفاده می‌شود. درجه‌ی حرارت آب استخر نباید از 25 درجه‌ی سانتی‌گراد بیشتر باشد. هم چنین درجه‌ی حرارت اطراف استخر نیز نباید بیش از 5 درجه‌ی سانتی‌گراد گرم‌تر از آب استخر یا یک درجه‌ی سانتی‌گراد سردتر باشد. آب استخر باید به دفعات برای تعیین کلر آزاد باقی مانده، مورد آزمایش قرار گیرد. نمونه‌ها باید از قسمت‌های کم عمق و عمیق استخر برداشته شود. میزان کلر آزاد و باقی مانده در آن، باید بین 6/0 تا 1 میلی‌گرم در لیتر باشد.

همچنین موجودات ذره‌بینی در آب استخرها نباید از حد استاندارد فراتر روند. به همین دلیل آب استخرها باید به طور مرتب از لحاظ مقدار و نوع میکروب‌های موجود در آن بررسی شود.

استخرهای شنا محل بسیار مناسبی برای انتقال بیماری‌های پوستی و عفونی هستند. استفاده از استخرهای شنا همیشه با مسائل و خطرات بهداشتی همراه بوده است.

اگر حتی آب استخرها هم در موقع پُر کردن سالم باشد، ورود مقدار کمی میکروب بیماری‌زا توسط شناگران احتمال بیشترین خطر عفونت را به همراه دارد. این عفونت‌ها شامل بیماری‌های دستگاه گوارش، گوش و حلق و بینی، چشم، پوستی و انگلی است.


اقدامات بهداشتی جهت جلوگیری از آلودگی آب استخرها

به منظور پیش‌گیری از انتشار آلودگی‌های مختلف میکروبی و انگلی، حاصل از انتقال بیماری شناگران به آب استخرها، باید اقدامات بهداشتی زیر انجام پذیرد:

1- آب استخر، به طور مرتب تصفیه و گندزدایی شود.

2- از پذیرش مراجعان بیش از حد ظرفیت استخر جلوگیری به عمل آید.

هر فرد شناگر باید از مایو، کلاه شنا، حوله و دم‌پایی مجزا و مخصوص به خود استفاده کند و از استفاده ی وسایل مزبور به‌طور مشترک با فرد دیگری پرهیز کند.

3- حوضچه‌ی اطراف استخر، محل‌های رخت کنی و دوش‌ها به‌طور مرتب نظافت و ضدعفونی شود.

4- حوضچه‌ی کوچکی برای ضدعفونی کردن پای شناگران قبل از ورود به استخر به منظور مبارزه با بیماری خارش انگشتان پای شناگران احداث شود.

5- هر فرد شناگر باید از مایو، کلاه شنا، حوله و دم‌پایی مجزا و مخصوص به خود استفاده کند و از استفاده ی وسایل مزبور به‌طور مشترک با فرد دیگری جلوگیری شود.

6- شناگران قبل از ورود به استخر از نظر سرماخوردگی،هر گونه جوش، بیماری‌های پوستی، التهاب چشم و یا هر عفونت دیگری، معاینه‌ی ظاهری شده و در صورت داشتن هر یک از موارد فوق از ورود آن‌ها به استخر جلوگیری به عمل آید.

7- برای بازدید کننده باید ورودی و خروجی جداگانه تعبیه شود.

8- درجه‌ی حرارت مناسب برای آب استخر باید رعایت شود.

9- شناگران قبل از ورود به استخر با آب گرم استحمام کرده و بعداز خروج از استخر نیز بدن خود را خوب شست‌شو کنند.



رعایت نکات و مقررات بهداشتی توسط شناگران

به منظور پیش‌گیری از بیماری‌ها، ضرورت دارد که شناگران به دستورات و نکات بهداشتی زیر توجه کنند:

1- شناگران موظف هستند که قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب گرم و صابون بشویند. هم‌چنین بعد از استفاده از آب استخر همین عمل را انجام دهند تا از آلودگی‌های احتمالی پیش‌گیری به عمل آید.

2- قبل از ورود به استخر، حتماً پاهای خود را در حوضچه‌ی ضد عفونی به مدت1 دقیقه قرار دهند.

3- شناگران قبل از ورود به استخر، باید مثانه‌ی خود را تخلیه کنند.

شناگران موظف هستند که قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب گرم و صابون بشویند. هم‌چنین بعد از استفاده از آب استخر همین عمل را انجام دهند تا از آلودگی‌های احتمالی پیش‌گیری به عمل آید.

4- در صورت استفاده از توالت در محوطه‌ی استخر شنا، شناگر می‌باید قبل از ورود به استخر، بدن خود را با آب و صابون بشوید و از حوضچه‌ی کلر عبور کند.

5- شنا‌گر از ورود به استخری که به طور کامل پر آب نیست و یا نجات غریق در محوطه نیست، خودداری کند.

6- شناگران از بردن مواد غذایی، ظروف مختلف به ویژه شیشه به محوطه‌ی استخر خودداری کنند.

7- هر شناگر باید دارای وسایل اختصاصی شنای تمیز باشد.


پیش‌گیری از بروز حوادث احتمالی در استخرها

مسئولان استخرهای شنا، باید برای جلوگیری از بروز هر گونه حادثه‌ی احتمالی آماده باشند و نکات ایمنی لازم را برای حفظ جان شناگران پیش‌بینی کنند.

1- در کلیه‌ی استخرها، باید برای هر 100 نفر شناگر یک نجات غریق ماهر حاضر باشد و در ایام تعطیل تعداد آن‌ها دو برابر شود.

2- در نقاطی که عمق استخر تغییر می‌کند، باید مقدار عمق در کنار دیوار استخر نوشته شود. هم‌چنین عمق استخر در زیر سکوی شیرجه باید متناسب با ارتفاع سکو بوده و از سه متر کمتر نباشد.

در کلیه‌ی استخرها، باید برای هر 100 نفر شناگر یک نجات غریق ماهر حاضر باشد و در ایام تعطیل تعداد آن‌ها دو برابر شود.

3- چنانچه برای روشن کردن آب استخر از چراغ‌های برق در داخل استخر استفاده می‌شود، باید به منظور پیش‌گیری از برق گرفتگی شناگران، ضمن استفاده از کلیه‌ی وسائل استاندارد، تمام نکات ایمنی رعایت شود؛ زیرا خطر برق گرفتگی بسیار جدی است.

4- هر استخر باید مجهز به یک خط تلفن و هم‌چنین شماره تلفن‌های بیمارستان‌ها و اورژانس باشد.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 



  • خصوصیات اصلی کف های ورزشی
  • دوام و استحکام
  • قابلیت برجهندگی
  • مقاومت گردشی
  • سختی
  • مقاومت سرندگی
  • قابلیت چرخش
  • مقاومت نشست
  • خصوصیت انعکاسی کف ها
  • انعکاس صوت
  • طراحی سازه سالن های ورزشی
    وجه مشخصه یک سالن ورزشی سطح بزرگ و ارتفاع بیش از حد معمول آن می باشد (بیش از6-7 متر) در نتیجه طراحی ویژه خود را دارد. طراحان بخش های مختلفی که تلفیق کارهایشان به ایجاد یک سالن ورزشی می انجامد باید همه با یکدیگر در رابطه تنگاتنگ باشند و سالن را به عنوان یک مجموعه واحد در نظر بگیرند. مثلا در اغلب موارد طراحی یک سالن سرپوشیده ورزشی بدون در نظر گرفتن این امر که روشنایی سالن طبیعی خواهد بود یا مصنوعی و منابع نوری در کجا قرار خواهند گرفت یا محل بازشوهای مربوط به تهویه یا گرمایش سالن در کدام نقاط قرار دارد صورت می گیرد یا مثلا در بسیاری از موارد طراحی سازه سقف یا سرویس های مختلف مهندسی بدون توجه به فعالیت های گوناگونی که قراراست در کف سالن مذکور رخ دهد انجام می شود.
    کالبد یا پوسته محافظی که پیرامون فضای بزرگ یک سالن ورزشی را می گیرد دارای هزینه ی ساخت بسیار بالایی است تقریبا برابر 75 درصد هزینه کل براورد شده در صورتی که در ساختمان ها این عدد از 25 درصد تجاوز نمی کند.


  • الزامات ساختمانی که می توانند سازه را تحت تاثیر قرار دهندعبارتند از:
    1- خدمات
    2- تقسیمات داخلی
    3-تجهیزات
    4-پوشش خارجی بنا
    5-بارش های آسمانی
    برخی از ملاحظات طراحی شکلی را که سازه در ان گستزش می یابد را تحت تاثیر قرار می دهد. مواردی مانند مکان سالن نوع ساختمان مجاور رقوم خاک طبیعی در محل مورد نظر و مشخصه های خاک باید طی طراحی در مد نظر قرار گیرد.

    اصول سازهبه علت مساله ارتفاع این نوع سازه ها و نبود دیوارهای میانی بیشترین توجه باید به بارهای جانبی ناشی از زلزله یا باد باشد.نیروهایی که در اثر این عمل ایجاد میشوند باید به شالوده ها منتقل شوند. چگونگی این انتقال :
    1- بام به صورت صفحه ای که دارای سختی جانبی در دو جهت است عمل کند ساده ترین راه رسیدن به این مشخصه افزودن بادبند ها در بخش هایی از بام است که به درستی انتخاب شده باشند.
    2- بار جانبی از طریق بام به دیوارهای موازی با جهت بار جانبی منتقل شود.
    3-دیوارها به عنوان صفحه های برشی عمل می کند و نیروها لنگرها بارهای متمرکز و برشها را به شالوده ها منتقل می کند.
    4- مهاربندی قطری در بام
    عنصرهای سازه
    عنصرهای سازه از شالوده ها ستون ها و تیرها یا قاب ها دیوارهای پرکننده و برشی یا باربر سقف و بام و انواع آن تشکیل شده است.
    1- شالوده ها
    2- سیستم های باربر
    الف – دیوارهای ستون دار
    ب- دیوار های اجری باربر
    پ – دیوار های دیافراگمی
    ت – قاب های سازه ای

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

نقش نظارتی امور بهداشت درسیستم تاسیسات حرارتی و تهویه سالن های ورزشی

این روز ها در سراسر جهان سالن های ویا استادیو های ورزشی وجوددارد که می بایست برای تهویه هوا و هوای تازه وسالم ده ها یا صد ها ویا هزاران ویا صد ها هزار افرادی که در این سالن ها هستند از قبیل  بازیکن های تیم ها وتماشاگران ویا سالن های کوچک ورزشی  و همه مردم که در این سالن ها ساعتها حضور فیزیکی دارند می بایست  انتقال هوا تازه صورت گیرد و هوای سالم وتازه استفاده شودو کمبود این هوا واکسیژن قطعا بر سلامت همه تاثیر گذار است لذا بایست نظارت دقیق و بهداشتی وفنی بر سیستم های تاسیساتی حرارتی و تهویه های صورت گیرد و اساسا نبود ویا کمبود آن می تواند عواقب وپیامدهای مختلفی را به همراه داشته باد لذا بایست به نقش نظارتی وکنترل بهداشت فردی و جمعی که در این سالن ها و استادیوم ها حضور دارند توجه گردد

ضمنا گرمایش و سیستم های گرمایشی تنظیم رطوبت و تهویه در سالن های ورزشی باید دارای سیستم مکانیکی دقیق و قابل کنترل باشد به گونه ای که در سالن های ورزشی چند منظوره امکان تامین شرایط محیطی متناسب با فعایت های پیش بینی شده فراهم شود.

از کل انرژی مصرفی در ارتباط با ساختمان 50 الی 60 درصد ان صرف گرمایش و سرمایش در فصول مختلف سال می گردد.
کمینه کردن تبادل گرما
عایق کاری بهینه
جهت گیری صحیح ساختمان
به حداقل رساندن سطوح شیشه ای
جلوگیری از نفوذ هوا
دمادمای مورد نیاز برای تامین شرایط مطلوب محیطی بستگی به میزان فعالیتی دارد که در داخل سالن انجام می شود.
سیستم های توزیع گرما
برای تامین دمای مطلوب دو سیستم اصلی قابل پیش بینی است:
الف- سیستم هوای گرم
ب- سیستم اب گرم
تهویه
فرایند تامین هوای وطبوع به کمک وسایل طبیعی و مصنوعی در محدوده ی یک فضای بسته را تهویه گویند.
شرایط تهویهالف- خالص بودن هوا
ب- تخلیه ی هوای داخلی
احساس عدم اسایش

الف- در اثر تشعشعات جداره
ب-در اثر ورود هوای سرد
پ- تعریق
میزان تهویه
میزان تهویه رابطه مستقیم با شدت و تراکم فعالیت های ورزشی دارد.در سالن های ورزشی می بایست با توجه به فضای مورد استفاده بریا ورزش های مختلف تهویه های و مکش ومکنده های قوی نصب شود که قادر باشد جریان هوارا بخوبی انتقال دهد که در صورتیکه این دستگاههای قدیمی یا فرسوده باشد ویا اساس برابر متراژ که برای امور ورزشی اختضاص داده شده ظرفیت دستگاههای تهویه در حد تعریف شده نباشد خود سبب آلودگی و بیماریهای مختلف میشود
سیستم های تهویه
ورود وخروج هوا با توجه به شرایط سالن و مشخصات مورد نیاز به چهار صورت امکان پذیر می باشد:
الف – ورود هوا با شدت کم یا متوسط از طریق دمنده های ساده نصب شده در زیر سقف و برگشت هوا از کف در اطراف سالن
ب – ورود هوا از سمت بالا با دو شعاع پخش ک.تاه و بلند

پ – ورود هوا از سمت پایین و برگشت از بالا


بیماریهای که به جهت هوا الوده جامعه بشری را تهدید می کند

آسم بيماري مجاري هوايي است كه با افزايش قابليت واكنش درخت ناي – نايژه اي در مقابل تعدادي از محركها مشخص مي شود. آسم از نظر فيزيولوژيك با تنگ شدن وسيع مجاري هوايي ظاهر مي شود كه ممكن است خود به خود يا در اثر درمان بهبود پيدا نمايد و از نظر باليني با حملات ناگهاني تنگي نفس و سرفه تظاهر مي كند.

معمولا اغلب حملات كوتاه مدت هستند و از چند دقيقه تا چند ساعت دوام دارند.

 

محركهاي آغاز كننده حملات آسمي:

 

محرك هاي مختلفي باعث آغاز خمله آسمي مي شوند. برخي از مهمترين اين علائم عبارت است از:

 

1-      حساسيت به برخي از موارد كه معمولا در هوا وجود دارند كه غالبا فصلي است و بيشتر در كودكان و افراد بالغ جوان ديده مي شود.

2-      داروها مانند آسپرين

3-      محيط و آلودگي هوا

4-      هيجانات

5-      مشاغلي كه در تماس با تعداد زيادي از تركيبات شيميايي باشد.

6-      عفونت ها – عفونت ها تنفسي كه شايع ترين محرك بروز و تشديد كننده حملات آسمي مي باشند.

 

آسم ورزشي:

 

لازم به ذكر است كه بعضا حمله هاي آسمي در اثر تمرين، خستگي، اضطراب و هيجان بوجود مي آيد كه آسم ناشي از ورزش نام دارد. تمرينات آمادگي جسماني كه براي بهبود شرايط بدني انجام مي گيرد براي افرادي كه بر اثر فعاليت هاي ورزشي به حملات آسمي دچار مي شوند مفيد است. در تمرينات بايد مراقب بود تا به قلب و شش ها، فشار زيادي وارد نشود. به افرادي كه تحمل فشار را دارند ورزش هايي چون تيراندازي با كمان،‌ تنيس روي ميز، تمرينات با وزنه كه باعث تقويت عضلات قفسه سينه شده و به جريان تنفس كمك مي كند با مشورت پزشك متخصص توصيه مي شود.

 

ورزش براي بيماران آسمي:

 

همه جلسات تمرين بايد با دوره گرم كردن شروع شود و تا جايي كه فرد عرق خفيفي كند ادامه يابد كه مي تواند با قدم زدن شروع شده و به دو آهسته ختم شود. سپس حركات كششي براي گروه هاي مختلف عضلات (براي مطالعه بيشتر به نوشتار « تمرينات كششي و عمومي» در آرشيو موضوعي مراجعه كنيد.) به كار رود.

فعاليت بايد با شدت كم شروع شده و به تدريج شدت يابد تا درجه آمادگي فرد بهبود پيدا كند. فعاليت بايد گروه عضلات بزرگ را دربر گيرد مانند قدم زدن، دويدن آهسته، دويدن معمولي، دوچرخه سواري و بازي هاي مختلف ورزشي. نياز است تا در هر جلسه، تمرين به مدت 15 تا 60 دقيقه به طول انجامد در افرادي كه از نظر آمادگي جسماني در سطح پايين تري قرار دارند تمرين به مدت 15 دقيقه توصيه مي شود ولي در موارد پيشرفته تر بهتر است حداقل فعاليت 30 دقيقه باشد. مطالعات نشان داده است كه انجام تمرين سه تا پنج جلسه در هفته كافي است.

(براي بيماران آسمي نبايد شدت تمرين زياد باشد و بلكه با شدت ملايم تر و مدت زمان بيشتر، بايد صورت پذيرد.)

 

بازي هايي براي كودكان مبتلا به آسم:

 

براي كودكاني كه مبتلا به آسم هستند بازي هايي توصيه مي كنيم كه به كنترل بازدم و تنفس ديافراگمي كمك مي كند.

 

1-   يك بادكنك را به هوا پرتاب كنيد و در حاليكه بادكنك به سمت پايين مي آيد از كودك بخواهيد تا به طور آهسته شروع به سوت زدن كند و اين كار را تا زماني كه توپ به كف محل بازي تماس پيدا كند ادامه دهد.

2-   دو نفر در دو طرف يك ميز قرار بگيرند و يك توپ تنيس روي ميز را در وسط ميز بگذاريد. از آنها بخواهيد تا توپ را با فوت كردن به طرف ديگري هدايت كند.

3-   چند نفر در اطراف يك ميز حلقه بزنند و تلاش كنند تا يك بادكنك را در وسط ميز قرار دارد با فوت كردن به خارج از ميز پرتاب كنند فردي كه بادكنك به طرف او فرستاده شد نيز بايد از اين كار جلوگيري كند و اجازه ندهد تا بادكنك از طرف او خارج شود.

 

چند تمرين براي  تقويت عضلات بازدمي:

 

علاوه بر بازي هاي فوق، تمرينات زير نيز براي تقويت عضلات بازدمي مورب داخلي و خارجي و راست شكمي توصيه مي شود:

 

  • به حالت دمر به روي يك نيمكت دراز بكشيد و تنه ي خود را به سمت انتهاي آن بكشيد و تلاش كنيد تا تنه ي خود را از روي نيمكت به زمين نزديك كنيد. به حالت اول برگرديد و حركت را 7 مرتبه در دو نوبت تكرار كنيد.
  • با پاهاي باز بايستيد و دستهاي خود را به دو طرف باز كنيد. بدن خود را به يك طرف و سپس به طرف ديگر بچرخانيد حركت را 20 تا 30 ثانيه در دو نوبت تكرار كنيد.
  • به حالت طاق باز بر روي زمين دراز بكشيد و سر و شانه ها را در حدود 10 تا 12 سانتيمتر از زمين بلند كنيد و سپس به حالت اول برگرديد و تمرين را 10 مرتبه در دو نوبت صبح و شب تكرار كنيد.
+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

نتایج یک تحقیق جدید حکایت از آن دارد که افراد مسنی که پیاده روی می‌کنند کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال ذهنی و فراموشی قرار می‌گیرند.

به گزارش بی‌بی سی، اسکن‌های مغزی نشان داد افراد مسنی که در طول هفته 8 تا 12کیلومتر راه می‌روند قطر سطح مغزشان بیش از سایر افرادی که چندان پیاده روی نمی‌کنند، است. تحقیقات انجام شده محققان دانشگاه پتسبورگ که روی 299نفر انجام گرفته حکایت از آن دارد که این دسته از افراد به‌دلیل پیاده‌روی کمتر، دارای سطح مغز کمتری هستند که این امر با مشکلاتی که برای افراد در زمینه حافظه و به خاطر سپردن مطالب و مسائل پیش می‌آید مرتبط است.در این تحقیق از مشارکت‌کنندگان که به‌طور میانگین 78سال سن داشتند آزمایش‌هایی در زمینه شناسایی و فراموشی به عمل آمد.

اعضای تیم تحقیقاتی دانشگاه پتسبورگ همچنین به آزمایش‌های انجام شده بر این افراد در ارتباط با سطح حجم خاکستری مغز دسترسی داشتند.

در جریان این آزمایش‌ها از هر یک از این افراد درباره تعداد بلوک‌های ساختمانی و میزان خیابان‌هایی که به‌طور روزمره در پیاده روی‌های خود می‌پیمودند سؤالاتی پرسیده شد.

در نتیجه این پرسش‌ها و آزمایش‌ها مشخص شد که افرادی که به‌طور میانگین 72بلوک ساختمانی در هفته یا 8 تا 12کیلومتر در هفته پیاده روی می‌کردند دارای سطح بیشتری از حجم خاکستری در مغز خود بودند.4سال پس از انجام اسکن‌های مغزی مشخص شد افرادی که بیشتر پیاده روی می‌کردند 50درصد کمتر از افرادی که پیاده روی نمی‌کردند در معرض ابتلا به امراض مرتبط با فراموشی یا نوع پیشرفته‌تر از آن موسوم به آلزایمر قرار ‌گرفته‌اند.

دکتر کرک اریکسون، محقق ارشد این تحقیق می‌گوید: با مشخص شدن این مسئله که تمرینات ورزشی و پیاده‌روی می‌تواند به سلامت مغز و حافظه انسان کمک کند، دلیلی دیگر بر اهمیت انجام حرکات ورزشی در سنین بزرگسالی ، میانسالی و پیری و تأثیر آن در بهداشت و سلامت عمومی افراد ارائه شده است که نمی‌توان به هیچ وجه آن را نادیده گرفت.سوزان سورنسن از انجمن آلزایمر نیز می‌گوید: نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که داشتن یک قلب سالم می‌تواند منجر به داشتن مغزی سالم نیز بشود.

علاوه بر ورزش نیز راه‌های دیگری برای تقویت فراموشی و مقابله با پدیده نسیان یا نوع پیشرفته‌تر آن، آلزایمر وجود دارد.ورزش ذهنی نیز می‌تواند در کنار ورزش جسمانی به سلامت ذهن و جلوگیری از ابتلای افراد به فراموشی کمک کند.

راه‌های پیشگیری از فراموشی و زوال عقل

با استفاده از سلول‌های خاکستری مغز و وادار کردن آنها به فعالیت در زمینه‌های مختلف، مغز را ورزش دهید. با راه‌های بسیار ساده می‌توانید به رشد و ترمیم سلول‌های عصبی و افزایش شاخه‌های سلول‌های عصبی (دندریت) کمک کنید. فکر کردن به چیزهای زیبا و مثبت یک راه است.

استفاده از کلمات جدید و تجربه مزه‌ها و بوهای جدید، تغییر مسیر هر روزه و رفتن از یک راه جدید و... همه باعث می‌شود که اعمال شما در کورتکس مغز تجزیه و تحلیل شود. کورتکس عالی‌ترین لایه مغز است که کارهایی را که نیاز به درک دارد انجام می‌‌دهد. اعمالی که برای ما به‌صورت عادت در می‌آیند، از سطح کورتکس پایین آمده و در بصل‌النخاع انجام می‌شوند. پس با تغییر عادت می‌توانیم کورتکس خود را از بی‌فعالیتی خارج کرده و از آن کار بکشیم.

شاید برخی از ما به غذاهای دریایی علاقه نداشته باشیم اما باید بدانیم که روغن امگا-3 که در گردو، دانه‌کتان و غذاهای دریایی به وفور وجود دارد، تقویت‌کننده قلب و مغز شناخته شده است. امگا-3 دارای خواص و اثرات مفید فراوانی در بدن انسان است. یکی از این فواید تسهیل جریان خون در مغز است. تجربه نیز ثابت کرده است کسانی که موجودات دریایی قسمت عمده غذای آنها را تشکیل می‌دهد، کمتر در معرض سکته، فشارعصبی، کمبود تمرکز و حافظه هستند.تخم‌مرغ‌ حاوی امگا-3 نیز می‌تواند تا حدودی تأمین‌کننده این ماده مهم برای بدن باشد.

اما برای جلوگیری از فراموشی تنها مصرف یک سری مواد غذایی کافی نیست و در برخی از موارد پرهیز از برخی مواد غذایی نیز ضروری است. چربی‌ها قادرند حواس ذهنی شما را کاهش دهند. پژوهشی در دانشگاه تورنتو نشان دادکه مهارت‌های ذهنی مانند حافظه، هوشیاری، تشخیص فاصله و یادگیری قوانین، در موش‌هایی که رژیم غذایی با چربی 40درصد داشته‌اند، فروکش کرده است. این علائم با مصرف چربی‌های اشباع شده تشدید یافت.

افزایش چربی می‌تواند باعث کند شدن متابولیسم گلوکز که منبع عمده انرژی سلول و تنها منبع انرژی سلو‌ل‌های مغزی است، شود. چربی‌های اشباع در گوشت و مواد لبنی یافت می‌شوند.بنابراین بهتر است ازگوشت بدون چربی و مواد لبنی کم چرب استفاده کنید. ماهی و حبوباتی مانند لوبیا و عدس و بنشن زیاد مصرف کنید. سعی کنید نیاز روزانه بدن به چربی را با خوردن روغن‌های گیاهی مانند روغن زیتون، کانولا(کلزا)، آفتابگردان سویا و دانه‌های روغنی مانند گردو و فندق تأمین کنید و تا حد امکان از مصرف روغن‌های جامد و مواد غذایی سرخ شده به خصوص چیپس، پرهیز کنید.

مصرف سبزیجات نیز می‌تواند به تقویت حافظه و جلوگیری از زوال عقل کمک کند. سبزیجات برگ سبز تأمین‌کننده ویتامین هستند. افزایش مصرف این ویتامین از طریق غذا می‌تواند تأخیر در تحریک سلول‌های عصبی را در افراد آلزایمری (فراموشی دوران پیری) بهبود دهد. همچنین مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه، فلفل و مرکبات می‌تواند از آسیب رشته‌های عصبی جلوگیری کند.
+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

بيماري قند (ديابت) يكي از شايع ترين بيماري هاي غدد درون ريز است كه با افزايش غير طبيعي قند خون، اختلالات متابوليكي حاد و عوارض درازمت در چشمها، كليه ها، اعصاب و عروق خوني مشخص مي گردد. بنابراين بد ندانستم اين شماره از «ورزشكار باشيد» را به اين بيماري و تاثير ورزش در آن بپردازم. اميد است اين نوشتار كمكي باشد هرچند ناچيز به عزيزاني كه به نوعي با اين بيماري در ارتباط هستند.

                                                                      

عوامل ايجاد بيماري:

 

تا كنون علت دقيق بيماري قند شناخته نشده است، اما مهمترين عواملي كه در ايجاد اين بيماري دخالت دارند عبارتند از:

  • وراثت
  • عوامل محيطي (عفونت هاي ويروسي)
  • چاقي (بيش از 80 درصد از بيماران چاق هستند.)
  • حاملگي (به بيان ديگر، خانم هايي كه نوزادان با وزن زياد به دنيا مي آورند و يا سقط هاي مكرر داشته باشند.)

 

انواع بيماري قند يا ديابت:

 

بيماري قند به طور كلي به دو نوع تقسيم مي شود:

1-   ديابت وابسته به انسولين (نوع 1) كه با كاهش يا عدم ترشح انسولين در بدن، به علت تخريب سلول هاي ترشح كننده انسولين پديد مي آيد. در اين نوع بيماري حداكثر شيوع در سنين يازده تا سيزده سالگي است.

2-   ديابت غير وابسته به انسولين (نوع 2) كه با افزايش مقاومت نسبت به اثر انسولين در بافتها مشخص مي شود كه در ديابت نوع 2 اكثر مبتلايان چاق مي باشند و سن بروز بيماري بالاي چهل سال مي باشد.

 

نشانه هاي بيماري قند يا ديابت:

 

تظاهرات باليني از فردي به فرد ديگر متفاوت است اما در اكثر بيماران با علائم ناشي از افزايش قند خون (افزايش حجم ادرار، افزايش ميزان مصرف مايعات – غذا ) لاغري و ضعف و خارش بدن بروز مي كند. بعضي از عوارض اين بيماري اختلالات گردش خون، زخم پا، اختلال در بينايي و نابينايي كه به صورت ويروس نمايان مي شود و همچنين مهمترين علامت اغماي ديابتي است كه يك بيهوشي كامل مي باشد و به تدريج رخ مي دهد.

 

راه هاي درمان:

 

بيماران مبتلا به قند را مي توان با كنترل رژيم غذايي، ورزش منظم روزانه و تزريق به موقع انسولين و يا مصرف كاهش دهنده قند خون درمان نمود. منظور از رژيم غذايي تنظيم مواد مصرفي مورد نياز بدن است.بيماران ديابتي نيازمند رژيم غذايي خاصي نيستند و مي توانند از همان غذايي كه سايرين استفاده مي كنند مصرف نمايند اما آنان بايد از مصرف شيريني جات و تنقلات خودداري نمايند. همچنين اين عزيزان نياز دارند تا غذاي مصرفي را به جاي سه وعده در 5 يا 6 وعده تقسيم نموده و ميل كنند. اين كار موجب مي شود تا قند خون آنان به يكباره بالا نرود. از سوي ديگر ورزش و فعاليت جسماني موجب جذب قند بيشتري به بافت هاي عضلاني شده و در نتيجه قند خون پايين بيايد. در واقع مي توان گفت كه در درمان بيماري قند، ورزش نقش انسولين يا ساير داروهاي پايين آورنده قند خون را ايفا مي كند. ورزش هاي مناسبي كه مي توان پيشنهاد نمود عبارتند از:

  • پياده روي
  • دويدن آرام
  • اسكي
  • شنا
  • نرمش هاي عمومي
  • دوچرخه سواري

 

راهنماي كلي و توصيه هاي ضروري در بيمارن ديابتي:

 

براي ورزش كردن مشاوره با پزشك در خصوص مصرف داروهاي خوراكي، زمان مناسب براي ورزش كردن و دفعات تزريق از اهميت خاصي برخوردار است. همچنين افراد مبتلا با سن حدود 40 سال به بالا علاوه بر رعايت موارد ذكر شده بايد مورد ارزيابي با تست ورزش قرار گيرند.

برنامه هاي ورزشي بايد به آهستگي و با فشار كم آغاز و به تدريج به سرعت و فشار آن افزوده شود. همچنين توصيه مي شود كه بيماران ديابتي قبل از هر جلسه فعاليت ورزشي بدن خود را با حركات ملايم و آهسته گرم نمايند و پس از پايان فعاليت نيز بدن خود را سرد نمايند. تعداد جلسات توصيه شده براي اينگونه بيماران 3 تا 5 جلسه در هفته مي باشد. معمولا برنامه ورزشي براي بيماران ديابتي بايد هوازي بوده و فشار به شكل تدريجي افزايش يابد. بعلاوه هر جلسه بايد شامل بخش هاي زير باشد:

1-         10 دقيقه گرم كردن بدن با حركات نرمشي

2-     20 تا 30 دقيقه ورزشهاي هوازي (پياده روي – دوي آهسته) با ميزان مشخص افزايش ضربان قلب (60 تا 75 درصد حداكثر ضربان قلب) 

نحوه ي مشخص كردن درصدي از حداكثر ضربان قلب اين چنين است كه سن خود را از عدد 220 كم مي كنيد،‌عددي به دست خواهد آمد كه حداكثر ضربان قلب شما مي باشد. سپس مي توانيد درصد مورد نظر را از حداكثر ضربان قلب بدست آوريد.

 براي مثال 70 درصد حداكثر ضربان قلب فردي 20 ساله اين چنين محاسبه مي شود:

 ضربه در دقيقه200=20-200

ضربه در دقيقه140 =70%X200

3-     15 تا 20 دقيقه ورزش هاي سبك و حركات كششي براي سرد كردن بدن (براي اطلاع بيشتر مراجعه شود به نوشتار « تمرينات كششي و عمومي» در آرشيو موضوعي وبلاگ)

 

پياده روي از مناسب ترين فعاليت هايي است كه براي بيماران قندي توصيه مي شود چرا كه در همه جا قابل اجرا مي باشد و نياز به وسيله خاصي ندارد. از جمله تاثيرات ديگر پياده روي ميتوان به كاهش فشار خون، كاهش وزن چربي بدن و كاهش وزن نيز اشاره كرد.

 

نمونه اي از يك برنامه پياده روي مناسب براي بيماران قندي:

 

 

هفته

تعداد دفعات تمرين در هر هفته

مدت زمان هر جلسه تمرين

اول

سه تا پنج بار

10 دقيقه

دوم

سه تا پنج بار

15 دقيقه

سوم

سه تا پنج بار

20 دقيقه

چهارم

سه تا پنج بار

25 دقيقه

پنجم

سه تا پنج بار

30 دقيقه

ششم

سه تا پنج بار

35 دقيقه

هفتم

سه تا پنج بار

40 دقيقه

هشتم

سه تا پنج بار

45 دقيقه

نهم به بعد

سه تا پنج بار

45 دقيقه تكرار مي شود

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ساير راهنماييهاي براي بيماران ديابتي به قرار زير است:

 

1-      نوع و شدت تمرينات و اجراي آنها بايد حتما با نظارت متخصص انجام پذيرد.

2-      تمرينات ورزشي بايد حداقل دو ساعت بعد از صرف غذا صورت گيرد.

3-      بهتر است از تمرينات ايستا استفاده بيشتر شود.

4-      از مصرف دخانيات به هر شكلي خودداري شود.

5-      ماساژ ملايم پاها از نوك انگشتان به سمت بالا به صورت بسيار آرام، مفيد مي باشد.

6-   پياده روي بسيار آرام، دوچرخه سواري در مسيرهاي هموار با سرعت خيلي آهسته، حركات كششي و نرمش هاي آهسته مجاز مي باشد.

 

اميدوارم توانسته باشم با نوشتن اين نوشتار، كمكي هر چند ناچيز به بيماران ديابتي و نزديكانشان كرده باشم.

 

منابع:

-          ورزش و بهداشت

-          اصول كاربردي آمادگي جسماني و علم تمرين

 


+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 

                                                                 
    

    1-  تقویت سیستم ایمنی بدن


2 .     تقویت سیستم هورمونی و رشد و نمو بهتر؛


3.     دفع سموم از بدن و آمادگی بیشتر اندام‌ها برای پذیرش غذا؛


4.     افزایش میزان سوخت و ساز و کمک به ساختن عضله؛


5.     کمک به دستگاه گوارشی و تنظیم اشتها؛


6.     تنظیم عمل دفع و جلوگیری از یبوست (از طریق تحریک انقباضات موزون روده)؛


7.     تقویت استخوان‌ها و جلوگیری از پوکی استخوان؛


8.     تقویت رباط‌ها، تاندون‌ها و تارهای عضلانی و جلوگیری از پارگی و کشیدگی آنها؛


9.     افزایش ضخامت غضروفی در مفاصل؛


10.         از بین بردن انقباض ماهیچه‌ها؛


11.         افزایش اکسیداسیون چربی‌ها؛


12.         طراوت و شادابی پوست و فراخ‌تر شدن منافذ پوستی؛


13.         کمک به هماهنگی عصب و عضله در بعضی از انواع فلج‌ها؛


14.         کمک به کاهش و کنترل وزن؛


15.         مقابله با درد قاعدگی (از طریق ایجاد بهبود در گردش خون)؛


16.         افزایش مدت زمان قابلیت باروری؛


17.         تناسب و توازن حالت بدن و زیبایی اندام؛


18.    نیرومندی و مقاوم شدن و عادت کردن به فعالیت، و در نتیجه دیرتر خسته شدن، دیرتر عرق کردن و به تنگی نفس دچار نشدن؛


19.         کمک به تحمل و تسکین برخی درد‌ها؛


20.         تقویت اعصاب و ایجاد هماهنگی بین اعصاب و مراکز عصبی، و تسکین اسپاسم‌های عصبی.



 و.........تعریف سرطان


امروزه سرطان يكي از بيماري هايي است كه با شنيدن اسم آن لرزه به اندام افراد مي افتد. اين در حاليست كه شايد، اين قدر كه اسم سرطان ترسناك است، ‌ترسناك نباشد.

اين شد كه بد ندانستم در اين شماره به سرطان و راه هاي مبارزه و تاثير ورزش در آن بپردازم.

اميد است كه اين نوشتار بتواند براي شما خوانندگان عزيز «ورزشكار باشيد.» مفيد واقع شود.

 

سرطان چيست و چگونه به جود مي آيد؟

 

بدن انسان حدودا داراي 100 تريليون سلول مي باشد. همواره سلول هاي جديد جايگزين سلول هاي پير و فرسوده يا سلولهاي مصدوم مي شوند. اما در بعضي موارد، برخي از سلول ها، داراي رشد ناهنجار بوده و توده اي از بافت را به نام تومور به وجود مي آورند كه اينگونه تومور ها مي توانند به دو شكل بدخيم يا خوش خيم باشند. هر تومور بدخيم به عنوان سرطان شناخته مي شود. سلول هاي سرطاني از نوعي به نوع ديگر متفاوت بوده و داراي سرعت رشد گوناگون هستند.

معمولا سلول هاي سرطاني توسط سيستم ايمني بدن از بين مي روند، اما فقط يك سلول سرطاني براي پيدايش سرطان كافي است. عليرغم آنكه تومور هاي بدخيم سلامتي و زندگي انسان را به مخاطره مي اندازد تومور خوش خيم به ساير بافت ها هجوم نمي آورد و مي تواند با فعاليت هاي طبيعي بدن تداخل پيدا كرده و به ندرت باعث مرگ مي شود.

 

عوامل ايجاد كننده سرطان، علائم ظاهري و درمان آن:

 

از ديدگاه تجربي از عواملي كه در ايجاد سرطان موثر هستند مي توان به عوامل فيزيكي، مواد شيميايي (مانند نيكوتين دخانيات)، عوامل انگلي، عدم تعادل مزاجي، عوامل ويروسي و وراثت اشاره كرد. در مرد ها سرطان ريه و معده شايع بوده در حالي كه سرطان رحم و پستان در خانم ها شايع تر مي باشد. از علائم ظاهري بيماري، ضعف و لاغري،‌ كم خوني و حالت ناتواني است. از روش هاي درمان آن مي توان عمل جراحي راديكال يا قطع كلي عضو، استفاده از اشعه به عنوان درمان تكميلي قبل يا بعد از عمل جراحي، راديوتراپي، هورمون تراپي و شيمي درماني را نام برد.

 

ورزش و پيشگيري:

 

سرطان نيز مانند بيماري هاي عروق كرونر قلب يك بيماري قابل پيشگيري است به طوريكه 80 درصد كل سرطان ها با شيوه زندگي و عوامل محيطي در ارتباط هستند. به طوري كه عواملي مانند غذا، مصرف دخانيات، مصرف بيش از حد الكل، قرار داشتن در معرض تابش آفتاب به مدت زياد و خطرات شغلي در ايجاد آن موثر است. تحقيقات نشان داده است كه فعاليت بدني و ورزشي مي تواند در پيش گيري و ابتلا به سرطان نقش مهمي داشته باشد.

يافته ها نشان مي دهد كه فعاليت به ميزان 30 دقيقه در روز، سه بار در هفته و با يك شدت متوسط در پيشگيري از انواع سرطان بسيار موثر است.

اخيرا محققين به اين نتيجه رسيده اند كه آثار دفاعي ورزش در بيماري هاي سرطاني تاثيرات مثبتي را به جا مي گذارد. مطالعات اخير نشان داده است، افرادي كه ورزش مي كنند، به ويژه بانوان كمتر به بيماري سرطان مبتلا مي شوند. زناني كه از دوران جواني به ورزش پرداخته اند، در مقايسه با زناني كه هيچگونه تحركي ندارند در برابر پيشرفت انواع سرطان هاي غير جلدي با خطر كمتري مواجه هستند. در مطالعات انجام شده فعاليت جسماني هر فرد با شغل وي ارزيابي گرديده و چنين تشخيص داده شده كه مرداني كه داراي مشاغل بدون تحرك مي باشند نسبت به مرداني كه داراي مشاغل با فعاليت بدني و حركتي هستند به ميزان 6/1 برابر  بيشتر در معرض خطر سرطان روده بزرگ قرار دارند. به علاوه خطر ابتلا به سرطان با كاهش ميزان فعاليت بدني افراد، به صورت تدريجي افزايش مي يابد. نتايج حاصل از تحقيقي كه در مورد سرطان روده  بر روي 5/1 ميليون نفر از مردان سوئدي در طي  19 سال انجام شده نشان مي دهد كه كم تحركي در مورد سرطان 3 برابر افزايش و مكانيسم آن كاهش مي دهد. در تحقيق ديگري كه در خصوص ورزش و نقش آن در دوران دانشگاه انجام شده چنين ارزيابي مي كنند، زناني كه در طول ساليان تحصيلي در مدارس و دانشگاه بي تحرك و يا كم تحرك بوده اند در مقايسه با دانشجويان ورزشكار 5/2 برابر بيشتر با خطر سرطان پستان مواجه هستند و مكانيسم دفاعي آن احتمالا هورموني مي باشد كه با كاهش تحرك استروژني ناشي از ورزش بستگي دارد.

بالاخره محققين،‌ورزش و مخصوصا شنا را با توجه به انعطاف پذيري و تقويت كمربند شانه اي به منظور جلوگيري از سرطان سينه توصيه كرده اند. با شناخت دقيق از عوامل ايجاد سرطان،‌سن فرد مبتلا و جنسيت او مي توان تمريناتي را براي پيشگيري از ابتلا به سرطان طراحي و عوامل توليد سرطان را با تمرينات ورزشي قبل از بروز، كنترل كرد.

 

توصيه هاي پيشگيرانه در مورد سرطان:

 

  • خودداري از كشيدن سيگار و انواع فراورده هاي دخاني
  • مصرف سيزيجات و ميوه
  • ويتامين هاي A- C- E  و فوليك اسيد
  • پرداختن به ورزش با شدت متوسط و منظم و از روي برنامه
  • دوري از چاقي
  • دوري از برخورد با مولدين سرطان
  • سعي در كنترل روحي در زندگي

 

اميدوارم اين نوشتار بتواند براي شما مفيد باشد و با برنامه ريزي به كمك ديگر نوشتار هاي «ورزشكار باشيد» يا منبع هاي معتبر ديگر و چه بهتر كه با مشورت يك كارشناس ورزشي از نزديك يك برنامه مرتب ورزشي كه بي شك در همه جنبه هاي روحي و جسمي شما تاثير مثبت خواهد داشت تنظيم كرده و سلامتي را به خود هديه دهيد.

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 



تعريف سالمندي:

 

سالمندي پديده اي است كه بوسيله تغييرات بيولوژي، فيزويلوژي، بيو شيمي و آناتومي در سلول هاي بدن ايجاد مي شود و اين تغييرات با طول زمان بر كار سلول ها اثر مي گذارد.

سالمندي پديده اي است الهي، همگاني و طبيعي كه شامل تمام موجودات جاندار و بي جان مي شود.

 

آغاز سالمندي:

 

معمولا بالاتر از 60 سال را سالمندي مي نامند ولي حقيقت اين است كه تعيين مرز مشخص شروع سالمندي و خاتمه جواني تا حدي مشكل است. در انسان سه نو سن شرح داده مي شود:

1-      سن زماني (قانوني) كه بر اساس تقويم مشخص مي شود.

2-      سن فيزيكي (جسمي) كه بر اساس تحولات بدني در انسان تعيين مي شود.

3-      سن رواني كه بر حسب هوش، عواطف و احساس و ساير عوامل رواني تعيين مي گردد.

بنابراين براي تعيين دقيق سن سالمندي بايد عوامل مذكور را مورد توجه قرار داد. برخي قبل از رسيدن به 65 سالگي علائم و آثار سالمندي را دارند و در برخي حتي در اين سنين و يا بالاتر هم آثار سالمندي ديده نمي شود لذا بايد به سالمندي زودرس و ديررس نيز توجه نمود.

 

سالمندان و بحران جمعيت:

 

طي 40 سال گذشته، به روايت آمار، جمعيت سالمندان در كشور ما 3 برابر شده و اين روند صعودي تا سال 2050 باعث مي شود كه يك چهارم جمعيت كشورمان به گروه سالمندان اختصاص يابد. با توجه به اين وضعيت ضرورت دارد توجه ويژه اي به اين گروه سني ( به ويژه زنان سالمند كه در مقايسه با مردان، شرايط بغرنج تري دارند ) مبذول شود.

 

سندرم بي حركتي در سالمندان:

 

بي حركتي حالتي است كه منجر به عوارض زيادي در سالمندان مي گردد و سلامتي آنها را تهديد مي كند كه به اين صورت تعريف مي شود:

مجموعه علائم فيزيكي، متابوليسمي و روحي كه به دليل بي حركتي روزانه بوجود مي آيد و موجب اختلال در تعادل سالمندان مي شود.

عللي كه باعث سندرم بي حركتي مي شود از اين قرار است: بيماري هاي مزمن كه شخص را زمين گير مي كنند (بيماري هاي مزمن استخواني، مفصلي و عضلاني) اين بيماري ها از طريق درد يا ضعف باعث تقليل حركات و يا بي حركتي كامل مي شوند.

 

تظاهرات كلينيكي سندرم بي حركتي:

 

بي حركتي به بيشتر اعضا آسيب مي رساند. برخي از اين آسيب و عوارض، سريع و بعد از بي حركتي كوتاهي بوجود مي آيد و برخي، به دليل بي حركتي طولاني ايجاد مي شود به طور كلي اثر و تظاهرات باليني بي حركتي در دستگاه هاي مختلف بدن بصورت زير نمايان مي گردد كه در اينجا تنها به ذكر نام آنها بسنده مي كنم:

1-      تظاهرات قلبي و عروقي (كار قلب – آمبولي و ترومبوز عروق)

2-      تظاهرات تنفسي

3-      تظاهرات  هضمي (تقليل حركات دودي شكل روده – قطع رفلكس دفع – تغيير در عادت روزمره – تقليل قدرت عضلات دافعه مقعد)

4-      تظاهرات ادراري

5-      تظاهرات دستگاه حركتي

6-      تظاهرات متابوليسمي سالمندان بي حركت

7-      تظاهرات رواني

 

نقش ورزش در سالمندان:

 

در گذشته بيشترين توجه معطوف به تشويق افراد جوان و ميانسال براي شركت در فعاليت هاي بدني بود و توصيه برنامه ورزشي به منظور حفظ توانايي هاي افراد سالمند رواج چنداني نداشت. با ارتقاء معيار اميد به زندگي و بيشتر شدن تعداد افراد سالمند مرد و زن، توجه متخصصين جوامع مختلف به سوي ورزش سالمندان به عنوان يك موضوع جدي مورد توجه قرار گرفته است.

گرچه تغييرات فيزيولژيك كه به واسطه شركت در تمرينات ورزشي رخ مي دهد براي نوجوانان، جوانان و بزرگسالان شناخته شده است اما اين انتظار نمي رود كه تاثير تمرينات بر روي سالمندان به همان ميزاني باشد كه در ساير گروه هاي سني مشاهده مي كنيم. هدف عمده ورزش سالمندان حفظ تندرستي و كاهش تاثير عوامل منفي بر روي سلامتي است مانند اينكه شركت در تمرينات مي تواند سطح كلسترول و تري گليسريد را كنترل نمايد. همچنين شركت در فعاليت هاي منظم ورزشي انعطاف پذيري عضلات را بهبود بخشيده و از سرعت روند نزولي قدرت و استاقمت عضلاني و استقامت قلبي تنفسي جلوگيري بعمل مي آورد.

 

انواع ورزش هايي كه براي سالمندان مفيد است:

 

در زير به ورزشهايي كه براي سالمندان مي تواند مفيد باشد ذكر شده و در مورد هر يك به مختصر توضيح داده شده است. (در شماره ي بعدي وبلاگ «ورزشكار باشيد» به صورت كامل تري در مورد برخي از اين ورزش ها توضيح داده خواهد شد.)

 

1- راه رفتن در هواي آزاد حداقل 20 دقيقه با سرعت پنج كيلومتر (سرعت متوسط) در ساعت دو بار در روز بهترين و آسان ترين ورزش هاست و باعث تسريع جريان خون و تغذيه سلول هاي مغزي مي شود.

 

2- شنا: در آب گرم ورزش مفرح و لذت بخشي است و به حفظ دامنه حركتي مفاصل و طول طبيعي عضلات كمك مي كند و گردش خون را بهبود مي بخشد.

 

3- دوچرخه سواري: براي فعاليت تمام بدن دوچرخه سواري ورزش مفيدي است ولي آن دسته از افراد مسني كه مشكل زانو دارند بايد از آن اجتناب كنند يا از دوچرخه هاي ثابت استفاده كنند و زين آن را طوري تنظيم كنند كه زانو كمتر خم شود.

 

4- گلف: ورزش خوبي است و متناسب با سالمندي است.

 

5- ورزش هاي تنفسي: يكي از مهمترين ورزشها است. با ورزش هاي تنفسي، ظرفيت تنفسي فرد افزايش مي يابد و اكسيژن بيشتري وارد ريه ها مي شود كه به جذب هموگلوبين خون گرديده به سلول ها مي رود و در نتيجه سلول ها از اكسيژن و تغذيه كافي بهره مند مي گردند.

 

6- يوگا: ازجمله ورزشهايي است كه موجب تقويت جسم و روان مي گردد. يوگا نيازي به فعاليت و حركت زياد بدن ندارد، در واقع نوعي حركت و نرمش است كه در حالت سكون و آرامش صورت مي گيرد و موجب نيرو بخشيدن به عضلات و مفاصل و اعصاب و ارگانهاي داخلي مي شود با اين ورزش دستگاه گردش خون كمك مي كند تا اكسيژن مورد نياز سلول ها به اندازه كافي به وسيله جريان خون در دسترس آنها قرار گيرد تا سوخت و ساز بدن به خوبي انجام شود.

 

7- ورزش بدن سازي: انجام يك سري حركات در حفظ قدرت و استقامت بدني مفيد است. ( نكته : منظور از بدن سازي كار با وزنه هاي سنگين نمي باشد.)

 

8- فعاليت هايي نظير چمن زني و باغباني باعث بهبود جريان خون شده و در روحيه سالمندان بسيار تاثير گذار است.

 

در اين شماره به ذكر همين مطالب بسنده مي كنم و در شماره بعدي، اين مطلب را با مواردي چون توضيح كامل در مورد ورزش ها و ... ادامه خواهم داد.

 

منابع:

-          تربيت بدني و ورزش معلولين

-          ورزش و بهداشت

-          نشريه سراسري سازمان نظام پزشكي

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   | 


سازمان بهداشت جهانی (WHO)، بهداشت روانی را اینگونه تعریف می‌کند: "بهداشت روانی در درون مفهوم کلی بهداشت قرار دارد و بهداشت یعنی توانایی کامل برای ایفای نقش‌های روانی و جسمی، بهداشت به معنای نبود بیماری یا عقب ماندگی نیست". انجمن بهداشت روانی کانادا در یک دید جامع بهداشت روانی را در سه قسمت "نگرش‌های مربوط به خود، نگرش‌های مربوط به دیگران و نگرش‌های مربوط به زندگی" تعریف می‌کند. از نظر این انجمن، بهداشت روانی یعنی "توانایی سازگاری با دیدگاههای خود، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی." بهداشت روانی افراد متاثر از عوامل متعددی است. از ضروري‌ترين نيازهاي بشر که جزو شرط‌هاي اصلي بهداشت رواني به شمار مي‌رود، آرامش خاطر، احساس امنيت، شادابي و نشاط است و ورزش يکي از راه‌هاي دست‌يابي به اين امر مهم مي‌باشد. ورزش و فعالیت‌های جسمانی نقش قاطع و موثری بر بهداشت روانی دارد. تحقیقات بسیاری نشان داده است که ورزش علاوه بر اینکه ابزار ارزشمندی برای حفظ سلامت جسمانی است، رابطه نزدیکی با سلامت روانی و بویژه پیشگیری از بروز ناهنجاری‌های روانی نیز دارد. ورزش از اضطراب و افسردگی می‌کاهد و اعتماد به نفس را افزایش می‌دهد. به طور کلی کسانی که فعالیت‌های جسمی و تمرینات ورزشی را انجام می‌دهند دارای هوش بیشتر، خستگی کمتر، نظم و انگیزه، اعتماد به نفس و بازدهی بیشتر می‌باشند. ورزش بویژه در سنین کودکی و نوجوانی مفر سالمی برای آزاد کردن انرژی‌های اندوخته شده است و این خود بسیار لذت‌بخش و آرامش‌دهنده است. شرکت در فعالیت‌های ورزشی به اجتماعی شدن، کسب مهارت و کفایت و همچنین دوست‌یابی و ارتباط سالم با همسالان کمک می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که ورزش بر عملکردهای شناختی و هوش تاثیر مثبت دارد، البته پاره‌ای از محققان نیز بر این باورند که چنین رابطه‌ای وجود ندارد. بدون شک رشد حرکتی کودک در رشد ذهنی وی مهم و موثر است و آن طور که پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند میزان یادگیری کودک با سطح فعالیت‌های حرکتی و جسمی وی مربوط است. بهبودی کارکردهای شناختی و ذهنی ناشی از ورزش، هم در بزرگسالان و سالمندان و هم در جوانان و نوجوانان دیده شده است. تحقیقات نشان داده که پس از اجرای تمرینات و برنامه‌های ورزشی حتی در عملکرد شناختی بیماران روانی سال‌خورده نیز بهبودی دیده می‌شود و این به دلیل این است که درگیری غیر‌قابل‌اجتناب کل مغز در فعالیت‌های بدنی، یک عامل مهم احتمالی در بازگرداندن و توقف فرآیندهای انحطاط سلولی‌ـ جسمی پیری است که در نتیجه آن در توانش‌های ذهنی سال‌خوردگان تغییرات مثبتی حاصل می‌شود . در نتیجه تمرینات ورزشی مداوم، میزان جریان خون در مغز افزایش می‌یابد. افزایش جریان خون موجب اکسیژن رسانی و تغذیه بهتر نرون‌های مغز شده و از تنگ شدن عروق مغز جلوگیری می‌کند، این تاثیرات خود موجب پیشگیری از فراموشی و زوال توانمندی‌های ذهنی در سالمندی می‌شود. پژوهشگران همچنین دریافتند که سالمندانی که در یک برنامه تمرینی قدرتی و انعطافی به مدت یک ساعت در روز سه بار در هفته و در طول 4 ماه شرکت کردند، عملکردشان در اجرای آزمون‌های حافظه، بهبود یافت. پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهند که بازی‌های ورزشی باعث افزایش خلاقیت، استقلال، رهاسازی تنش و نیز برقراری بیشتر روابط صمیمانه بین افراد می‌شود. همچنین فعالیت‌های ورزشی محبوبیت و سازگاری اجتماعی افراد را افزایش می‌دهد. کشف هیجان‌انگیزی که صورت گرفته این است که تمرینات ورزشی علاوه بر افزایش جریان خون در مغز، میزان تولید نوعی فاکتور رشد را افزایش داده که این عامل نرون‌های مغز را در مقابل آسیب و صدمه مقاوم می‌کند و به بقای آنها کمک می‌نماید؛ این مولکول همچنین می‌تواند از تباهی سلولها در اثر بیماری‌های آلزایمر و پارکینسون جلوگیری کند. تاثیرات تمرین بر سلول‌های عصبی ناشی از افزایش جریان خون در مغز است که منجر به آزاد شدن فاکتورهای رشد می‌شود و می‌تواند از سکته مغزی پیشگیری نماید. از سوی دیگر تمرینات ورزشی می‌تواند مانند برخی ترکیبات دارویی، موجب آزادسازی سروتونین، نوراپی‌نفرین و دوپامین شود.

تاثیر ورزش بر رفتار شغلی نیز مورد بررسی قرار گرفته است، انجام فعالیت‌های جسمانی با کاهش قابل ملاحظه‌ای در غیبت شغلی همراه است. این قبیل فعالیت‌ها با سلامت جسمانی و کاهش عوارض قلبی که به عنوان عوامل عمده غیبت مطرح می‌شوند، مرتبط است. همچنین ورزش با اصلاح برون داده‌های شغلی و کاهش خطاهای ناشی از کارها نیز همراه است. به طور کلی تحقیقات نشان می‌دهد که افراد پس از انجام فعالیت‌های جسمانی و تمرینات ورزشی، نوعی تجربه مثبت یا حس بهبود و پیشرفت کیفیت زندگی را در خود مشاهده می‌کنند؛ این موارد تنها به ورزشکاران اختصاص ندارد بلکه در مورد افرادی که به صورت تفریحی و غیر مستمر ورزش می‌کنند نیز صادق است. تمرینات ورزشی موجب تکثیر سلول‌های مغز بویژه در ناحیه هیپوکامپ می‌شود. این ساختار در انتقال اطلاعات از حافظه کوتاه مدت به بلند مدت دخالت دارد. به طور کلی پژوهشگران دریافتند که محیط‌های چالش برانگیز که شامل سه عامل موقعیت‌های یادگیری فشرده، تعامل‌های اجتماعی و فعالیت‌های فیزیکی هستند نقش مهمی در افزایش تعداد سلول‌های مغز در جانداران مختلف و حتی در انسان دارند. پس فعاليت‌هاي بدني به خصوص ورزش، سهم زيادي در ايجاد امنيت و آرامش رواني و اجتماعي براي افراد و جوامع، و تأمين بهداشت و سلامتي و زندگي سالم خواهد داشت. تأثير مهارت‌هاي حسي ـ حرکتي و فعاليت‌هاي ورزشي بر کنش‌هاي ذهني و تحول رواني، به گونه‌اي است که بسياري از روان‌شناسان و کارشناسان تعليم و تربيت عقيده دارند، اين قبيل فعاليت‌ها در درجه اول، مي‌بايست جزو برنامه‌هاي موظف آموزشي قرار داده شود. آشنايي دانش‌آموزان و دانش‌پژوهان با برنامه‌ها و روش‌هاي مختلف فعاليت‌هاي حسي و حرکتي، نه تنها سبب کنش‌هاي ذهني آنها مي‌گردد؛ بلکه موجبات نشاط رواني و سرزندگي، تقويت اعتماد به نفس و بالطبع بهداشت رواني آنها را فراهم مي‌نمايد.
+ نوشته شده در  ساعت   توسط  خدیجه ابهری دانشجو بهداشت موادغذایی   |